Sztuczna inteligencja pomogła rozszyfrować zagadkę tajemniczego zabytku
13 lutego 2026, 16:21W zbiorach Het Romeins Museum od lat znajduje się zagadkowy fragment białego wapienia. Pokryty geometrycznym wzorem, pozostawał tajemnicą dla archeologów: czy był planszą do gry elementem architektonicznym, rysunkiem technicznym, a może czymś zupełnie innym? Odpowiedź przyszła dzięki połączeniu archeologii i sztucznej inteligencji.
Mozaikowe dowodzenie
15 października 2012, 13:34Graniki wielkie (Epinephelus marginatus) są zagrożone wyginięciem, jednak naukowcy i zarządcy łowisk ściśle ze sobą współpracują, by mogło się to zmienić. Chcąc się dowiedzieć, do jakiego stopnia udało się odnowić gatunek, Paolo Guidetti z Uniwersytetu Salentyńskiego odwołał się do... rzymskich i etruskich mozaik.
Na drodze z Przemyśla do granicy państwa odkryto piece do wypału ceramiki, pochówek i liczne artefakty
7 września 2020, 04:59Podczas rozbudowy drogi nr 885 z Przemyśla przez Hermanowice do granicy polsko-ukraińskiej, odkryto m.in. piece do wypalania ceramiki. Zabytki odkopano na znanym wcześniej stanowisku archeologicznym z okresu neolitu znajdującym się we wsi Malhowice.
Niemowlęta w purpurze. Sensacyjne odkrycie w Yorku (Eboracum)
7 maja 2026, 08:13W zbiorach York Museums Trust od lat spoczywały gipsowe odlewy ciał zmarłych z okresu rzymskiego. Nikt nie przypuszczał, że skrywają jeden z najcenniejszych materiałów starożytnego świata. Dopiero szczegółowa analiza chemiczna przeprowadzona przez archeologów z Uniwersytetu w Yorku ujawniła niezwykłą tajemnicę. Około 1700 lat temu w Yorku (Eboracum) pochowano dwoje niemowląt spowitych w tkaninę zdobioną złotą nicią i barwioną purpurą tyryjską.
W Niemczech znaleziono obóz wojsk Juliusza Cezara
19 października 2012, 18:28Archeolodzy z Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji dowiedli, że fortyfikacje znajdujące się w pobliżu Hermeskeil, niewielkiego miasteczka położonego 30 kilometrów na południowy-wschód od Trieru, to pozostałości najstarszej w Niemczech fortyfikacji rzymskiej
Polski badacz odkrył wczesne przedstawienie mozaikowe rzymskiego koła hydraulicznego
23 listopada 2020, 12:55Najstarsze przedstawienie hydraulicznego koła wodnego na rzymskiej mozaice ma około 1700 lat i pochodzi z Apamei (obecna Syria) – uważa prof. Marek T. Olszewski z Uniwersytetu Warszawskiego. Najstarsze znane do tej pory było późniejsze o ok. 150 lat – twierdzi badacz.
Wyjaśniono zagadkę bardzo regularnych otworów w czaszce męczennika
12 lutego 2015, 07:35Naukowcy z Uniwersytetu w Pizie rozwiązali tajemnicę podziurkowanej czaszki z XV w. Należała ona do jednego z męczenników, ściętych przez Turków osmańskich za odmowę wyrzeczenia się chrześcijaństwa. Szesnaście otworów o różnej wielkości i głębokości nawiercono, by pozyskać proszek kostny do leczenia rozmaitych chorób wywołanych przez demony czy magię, w tym paraliżu, udaru i epilepsji.
Mężczyzna nielegalnie zgromadził ponad 27 000 zabytków. Miał nawet dodekahedron
22 grudnia 2020, 11:24Francuska policja zatrzymała „kolekcjonera”, który zgromadził ponad... 27 400 artefaktów wytworzonych od epoki brązu po czasy renesans. Konfiskata niezwykłego zbioru to efekt rocznej pracy francuskich służb celnych, belgijskich władz i francuskiego Ministerstwa Kultury.
Znaleziono rzadki miecz sprzed 1500 lat
9 października 2015, 11:58Miłośnik historii znalazł w okolicach Jerzwałdu i przekazał do muzeum zabytkowy miecz, pochodzący prawdopodobnie z IV wieku. Według archeologów może to być - unikatowy na ziemiach dawnych Bałtów - miecz typu spatha z późnego okresu wpływów rzymskich.
Wyjątkowa tuba romana – niezwykłe odkrycie na północy Francji
25 maja 2021, 10:21W kwietniu na dawnym rzymskim forum w miejscowości Bavay (Bagacum Nerviorum) na północy Francji zauważono trzy nietypowo wyglądające kamienne płyty. Znajdowały się one w północno-zachodnim rogu galorzymskiego kryptoportyku. Gdy płyty uniesiono, oczom archeologów ukazał się niezwykły depozyt wotywny.
